معرفی مدیریت توسعه صنایع پایین دستی

• رشد فزاینده‌ای که با راه اندازی پروژه‌های پتروشیمی به لحاظ حجم و تنوع محصولات این صنایع حاصل می‌شود بستر مناسبی را برای توسعه صنایع پایین دستی به عنوان مصرف کنندگان محصولات پتروشیمی و تکمیل کننده زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی فراهم نموده است. توسعه فعالیت بخش خصوصی در حوزه پایین دستی و مرتبط با نفت، گاز و پتروشیمی و تعامل بهتر صنایع بالادستی و پایین دستی پتروشیمی ضمن ایجاد ارزش افزوده و اشتغال بالاتر، زمینه بهتری برای رقابت تولیدات داخلی در بازارهای جهانی فراهم و جریان تحقق اقتصاد مقاومتی را تقویت می نماید.
• ظهور صنعت پایین دستی پتروشیمی در کشور به سال های ۱۳۵۵تا ۱۳۵۰برمی‌گردد که بیشتر در قالب کارگاه‌های کوچک متشکل از چند اکسترودر، به تولید محصولات مصرفی خانوار همچون خرطومی (داکت)، سیم برق، کلید پریز (باکلیت) و.. آغاز گردید. مواد اولیه این کارگاه‌ها نیز اغلب ازPVC  وارداتی بویژه از ژاپن تامین می‌گردید. با اتمام جنگ تحمیلی و راه اندازی واحدهای شرکت پتروشیمی بندرامام با ورود پلیمرهای داخلی صنوف در تهران و شهرستان‌ها گسترش یافت و اتحادیه‌ها و تعاونی‌های مربوطه جهت هماهنگی بین واحدها و بعضاً سهمیه بندی نیاز واحدها تشکیل گردید.
• با توجه به اهمیت این صنایع در رشد اقتصادی کشور و در راستای توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی، از اوایل سال ۱۳۸۱با هدف حمایت، پشتیبانی و هدایت سرمایه گذاری، مدیریت توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی در شرکت ملی صنایع پتروشیمی آغاز به فعالیت نموده است.
• تعریف صنایع پایین دستی پتروشیمی
• صنایعی که از محصولات پتروشیمی به عنوان خوراک و مواد اولیه استفاده می نمایند و از نظر اندازه صنایع کوچک و متوسط هستند، صنایع پایین دستی پتروشیمی شناخته می‌شوند.
• صنایع پایین دستی پتروشیمی را می توان به دودسته ذیل طبقه بندی نمود:

الف- مواد حد واسط: در واقع خوراک و مواد اولیه مورد نیاز به منظور تولید محصولات نهایی هستند. که تولید آنها در راستای تکمیل و بهبود زنجیره محصولات پتروشیمی و تولید محصولات نهایی از اولویت برخوردار می باشند. مثال: دو اتیل هگزانول و...

ب- محصولات مصرفی نهایی: موادی که به دست مصرف کنندگان نهایی می‌رسد، مانند قطعات خودرو، لوله و اتصالات پلی اتیلن و که می‌توان در دسته‌بندی زیر اشاره کرد:

1. پلاستیک
2. لاستیک
3. رنگ و رزین
4. کودهای ترکیبی و سموم
5. مواد شیمیایی و حلال ها
6. الیاف و نساجی
7. آرایشی و بهداشتی
8. کامپوزیت
9. داروها و بسته‌بندی‌های پزشکی

• مأموریت مدیریت توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی

سیاست‌گذاری و تسهیل‌گری در راستای تکمیل و بهبود زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی بر مبنای افق چشم‌انداز توسعه صنعت پتروشیمی

• اهداف مدیریت توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی
• تدوین برنامه‌های راهبردی توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی
• بهبود فضای کسب و کار در زیست بوم صنایع کوچک و متوسط پتروشیمی
• حمایت از سرمایه گذاری در صنایع پایین دستی پتروشیمی
• آسیب شناسی صنایع پایین دستی و برنامه‌ریزی برای استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود
• جذب و هدایت سرمایه گذاری‌ها با ارائه اطلاعات فنی، بازار و اقتصادی
• ایجاد تعامل با دستگاه‌های ذیربط و جذب حمایت‌های آنها به صنایع پایین دستی پتروشیمی
• شناسایی و معرفی فرصت‌های کسب و کار
• توسعه بازار و معرفی بازارهای جدید
• توسعه متوازن با تمرکز بر محرومیت زدایی مناطق کمتر توسعه یافته و محروم
• تسهیل فرآیند سرمایه گذاری از طریق برقراری هماهنگی بین سازمان های مرتبط
• اهم وظایف مدیریت توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی
• سیاست‌گذاری:
• همکاری در تدوین و اجرای برنامه های یکپارچه سازی سیاست های کلان و خرد سازمان در حوزه های بالادستی، میان دستی و پایین دستی پتروشیمی در راستای اهداف توسعه پایدار سازمان و کشور
• همکاری در تدوین برنامه‌های استراتژیک و اجرایی پتروشیمی به عنوان سازمان توسعه ای در حوزه صنایع پایین دستی پتروشیمی به منظور تکمیل زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی و کسب بازارهای هدف داخلی و خارجی
• هماهنگی‌ و همکاری با وزارت نفت، وزارت صنایع،معدن و تجارت، گمرک، بورس‌ها، شرکت های پتروشیمی، شرکت های تولیدی پایین دستی، تعاونی‌های توزیع مواد پتروشیمی و اتحادیه ها جهت پیشنهاد و پیگیری تصویب لوایح و قوانین و تبصره های قانونی و نیز اجرای آن ها
• مطالعات و طرح ها:
• نظارت بر تهیه و تدوین گزارش های ارزیابی فنی اقتصادی طرح‌های تولیدی صنایع پایین دستی پتروشیمی و دیگر مطالعات مربوط به این حوزه در راستای به روزرسانی دانش فنی و بازرگانی موجود
• مطالعه و پایش صنعتی، جغرافیایی و بومی کشور به منظور بررسی پتانسیل های موجود در ایجاد شهرک های صنعتی، پارک های پتروشیمی در راستای تکمیل زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی و توسعه خوشه های صنعتی و ارائه خدمات مشاوره‌ای در این حوزه
• پیشنهاد و پیگیری ارائه تسهیلات و مشوق‌های لازم به منظور ترغیب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی در سرمایه‌گذاری در حوزه صنایع پایین دستی پتروشیمی
• ارائه خدمات مشاوره‌ای در خصوص صادرات و مقاصد صادراتی محصولات پایین دستی پتروشیمی
• تسهیل گری در بروزآوری و توسعه فناوری‌ های واحدهای تولیدی در جهت هدایت صنایع پایین دستی پتروشیمی به صنایع دانشی
• تنظیم بازار محصولات پتروشیمی:
• اعلام قیمت پایه محصولات پتروشیمی و ارائه گزارش به بورس کالا و گمرک
• تعیین کف عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالا به منظور حفظ ثبات بازار و تأمین خوراک شرکت های تولیدی پایین دستی پتروشیمی و نظارت و پیگیری صحت اجرای آن و مکاتبه با مراجع قضایی و شرکت های متخلف
• هماهنگی با شرکت های پتروشیمی در شرایط تعمیرات اساسی و توقف تولید به منظور تأمین نیاز بازار
• نظارت بر توزیع مواد پتروشیمی و تأمین نیاز داخل علاوه بر تایید صحت فرآیند توزیع
• تحلیل بازار مواد پتروشیمی و مواد تولید شده در بازار صنایع پایین دستی
• اطلاع رسانی توقفات تعمیراتی پتروشیمی ها به صنایع پایین دستی پتروشیمی
• تعیین مشخصات وSPEC محصولات پتروشیمی جهت ارائه گریدهای جدید در بورس کالا و نیز شناسایی گریدهای مورد نیاز بازار صنایع پایین دستی و نیز بازار جهانی و ارائه پیشنهاد به مجتمع های پتروشیمی
• مسئولیت دبیرخانه کمیته تخصصی پتروشیمی
• تسهیل‌گری:
• هماهنگی و همکاری با تعاونی های توزیعی، اتحادیه ها، سازمان اداره امور شهرک‌های تخصصی غیردولتی و صنایع پایین دستی و دیگر ارگان های مربوطه جهت تسهیل گری در امر توزیع مواد پتروشیمی و تولید در صنایع پایین دستی
• تسهیل گری در تأمین خوراک، تکنولوژی، دانش فنی، صادرات و بازرگانی صنایع پایین دستی پتروشیمی
• بروزرسانی و هماهنگی سامانه، ایجاد سامانه‌های هوشمند و بکارگیری هوش مصنوعی
• مزایای توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی:
• جلو گیری از خام فروشی و افزایش صادرات غیر نفتی وتحقق اقتصاد مقاومتی
• قابلیت ایجاد در پهنه کشور و عامل گریز از تمرکز جمعیتی و صنعتی
• ایجاد ارزش افزوده بالا
• کمک به توزیع عادلانه ثروت در کشور
• کمک به افزایش ضریب امنیت ملی خصوصاً در مناطق مرزی
• موتور محرکه اقتصاد کشور
• نیاز به منابع مالی کمتر جهت سرمایه گذاری در مقایسه با صنایع بالادست و میانی
• نرخ بالای بازگشت سرمایه نسبت به صنایع پایه و میانی پتروشیمی
• قابلیت توسعه صنایع پایین دستی به خارج از مرزها خصوصاً کشورهای منطقه
• بستر مناسب برای جذب سرمایه گذاری خارجی خصوصاً سرمایه ایرانیان خارج از کشور و همچنین سرمایه های کوچک سرگردان در کشور
• توسعه و تقویت انجمن ها در سطح ملی
• اشتغال زایی بسیار بالا با هزینه کم در مقایسه با هزینه بالا صنایع پایه و میانی پتروشیمی
• وجود نیروی کار ارزان و فارغ التحصیلان با استعداد جویای کار در حوزهای مرتبط با صنایع پایین دستی پتروشیمی کشور
• بستر مناسب برای تولید خارج از کارخانه با استفاده از پتانسیل موجود در مشاغل خانگی
• دانش فنی ساده و قابل دستیابی نسبت به صنایع بالادست پتروشیمی و صرف زمان کوتاه برای عملیات نصب و راه اندازی کارخانجات صنایع پایین دستی
• حجم بسیار محدود سرویس های جانبی مورد نیاز مانند (آب، برق، بخار و ...)
• مقابله با شرایط تحریم بواسطه صادرات بدون رهگیری و نیاز به خطوط اعتباری بانکی
• توسعه صنایع وابسته به پتروشیمی از جمله خودرو، ساختمانی و...
• بهره‌گیری از پتانسیل های موجود بازارهای منطقه‌ای
• تنوع محصولات حوزه پایین دستی شامل، پلاستیک، لاستیک، رنگ و رزین، چسب، کامپوزیت، شوینده ها و...
• وجود مزیت نسبی در دسترسی به برخی از مواد اولیه مورد نیاز در کشور
• آلایندگی بسیار کمتر این صنایع نسبت به سایر صنایع تولیدی